Czy pracodawca ma prawo kontrolować, gdzie pracuje pracownik zdalny?

Anna Bartosiewicz
Anna Bartosiewicz
Candid/ Pixabay.com
Czy pracodawca może wejść do mieszkania pracownika w celu przeprowadzenia kontroli pracy zdalnej? Czy wolno pracować zdalnie z dowolnego miejsca na ziemi? O co powinny zadbać firmy zatrudniające osoby na home office? Poprosiliśmy o wypowiedzi ekspertów.

Osoby pracujące w trybie zdalnym cenią sobie czas zaoszczędzony na dojazdach do pracy oraz swobodę, jaką mają w domu. Niektórzy postanowili nawet połączyć przyjemne z pożytecznym i wyjechać na wakacje, aby pracować zdalnie z miejsca, w którym można aktywnie spędzić czas wolny.

Czy mówić pracodawcy o zmianie miejsca świadczenia pracy?
Większość firm ma negatywny stosunek do tzw. workation, czyli łączenia pracy z wakacjami. Zaledwie 41 proc. pracodawców zgodziłoby się na taki pomysł, 54 proc. nie wyraziłoby zgody, a niecałe 5 proc. nie ma zdania na ten temat – wynika z badania Grant Thornton, przeprowadzonego w lutym br. metodą CAWI na próbie blisko 300 pracodawców i pracowników. Pojawia się pytanie, co z ewentualnymi wypadkami w trakcie pracy.

- Przy pracy zdalnej pracodawca nie zostaje zwolniony z obowiązku zagwarantowania BHP (bezpieczeństwa i higieny pracy). Powinien mieć możliwość kontroli miejsca pracy, jednak taka kontrola nie może naruszać sfery prywatnej pracownika. Jeżeli pracownik wykonuje pracę w miejscu zamieszkania, kontrola nie może odbyć się bez jego zgody. Ponadto pracodawca powinien mieć wiedzę o miejscu wykonywania pracy przez pracownika, bowiem to on ponosi odpowiedzialność z powodu ewentualnego wypadku przy pracy. Miejsce wykonywania pracy zdalnej należy uzgodnić z pracodawcą - wskazuje Katarzyna Siemienkiewicz, ekspertka ds. prawa pracy Pracodawców PR.

Nie wiadomo, co z BHP
W 2020 r. partnerzy społeczni należący do Rady Dialogu Społecznego podjęli dyskusję nad włączeniem pracy zdalnej do Kodeksu pracy. Jak dotąd nie udało się osiągnąć konsensusu. Związkowcy z OPZZ obawiają się, ze zmiany w zakresie BHP mogą utrudnić pracownikom zdalnym dochodzenie swoich praw w razie wypadku przy pracy poza biurem, natomiast pracodawcy zwracają uwagą na ograniczone możliwości monitorowania pracy z domu i metod jej wykonywania. Kwestii spornych w RDS jest więcej, przedsiębiorcy zaczęli więc wprowadzać własne regulacje, żeby dostosować swoją działalność do home office.

- Nie można zapominać, że obowiązkiem pracodawcy jest zapewnienie pracownikowi bezpieczeństwa w trakcie wykonywanej pracy, także tej w warunkach pracy zdalnej. Kontrolowanie warunków BHP miejsca, z którego wykonywana jest praca zdalna, nie może jednak godzić w prawo pracownika do prywatności, stąd powinno być przeprowadzane w sposób proporcjonalny. Przykładowo, niektóre podmioty wprowadziły systemy ankiet w celu ustalenia, czy pracownik dysponuje odpowiednimi warunkami. Pracodawca może także uregulować zasady pracy zdalnej w odpowiednich procedurach wewnętrznych - podkreśla Adam Kraszewski, partner i radca prawny z kancelarii Gessel.

Miejsce pracy należy uzgodnić z pracodawcą
Mimo ponoszonych kosztów pracownicy zdalni cenią sobie możliwość pracowania z różnych części Polski, a nawet świata. Nie zawsze jest dla nich jasne, czy o zmianie miejsca wykonywania pracy zawsze należy informować pracodawcę, a także co zrobić, jeżeli przedsiębiorca nie wyrazi zgody na pracę z miejsca wskazanego przez pracownika.

- Pracodawca w pierwszej kolejności powinien mieć wiedzę, w jakim miejscu pracownik wykonuje pracę zdalną. Powinien chociażby wiedzieć, czy w razie nagłej potrzeby będzie technicznie możliwe natychmiastowe stawienie się przez pracownika w miejscu pracy. Dodatkowo, w uzasadnionych sytuacjach pracodawca powinien mieć możliwość sprzeciwu, np. w przypadku zamiaru wykonywania pracy zdalnej za granicą, co może nie pozostawać obojętne chociażby z perspektywy ubezpieczeń społecznych - uważa Adam Kraszewski.

Praca zdalna a informacje poufne
Dla niektórych firm, np. banków, szczególnie ważną i delikatną kwestię stanowi ochrona informacji poufnych. Jeszcze przed pandemią część instytucji finansowych wprowadziła konkretne restrykcje, np. zakaz wnoszenia telefonów na teren biura (smartfona można było zostawić w szafce). Ze względów bezpieczeństwa pracowników na różnych stanowiskach mogą obowiązywać odmienne zasady pracy zdalnej. Bezpieczeństwo w sieci zwiększa także szyfrowanie danych. Ponadto niektórzy pracodawcy oczekują od zatrudnionych gotowości do stawienia się w firmie, jeżeli zajdzie taka potrzeba.

- W politykach czy regulaminach dotyczących pracy zdalnej szczegółowo określamy, gdzie ma być wykonywana praca zdalna w odniesieniu do konkretnych stanowisk. Często nawet, jeżeli pracownik może wybrać miejsce, to istnieje obowiązek pozostawania w gotowości do stawienia się w zakładzie pracy. Tworząc te regulacje, trzeba mieć na uwadze, że pracodawca ma obowiązek organizować pracę w sposób bezpieczny i panować nad warunkami pracy - mówi Joanna Torbé.

Na początku pandemii znacznie wzrósł odsetek osób, które przeszły na home office. Z danych GUS wynika, że w I kw. 2020 r. stanowiły one już 6,4 proc. wszystkich pracowników (w dwóch ostatnich tygodniach marca odsetek pracowników zdalnych wynosił nawet 14,2 proc. osób pracujących), podczas gdy rok wcześniej pracę z domu deklarowało 4,8 proc. etatowców. Natomiast w IV kw. 2020 r. pracę zdalną świadczyło już ponad 1,6 mln Polaków, czyli 9,7 proc. osób pracujących, o blisko pół miliona więcej niż w poprzednim kwartale. 31 grudnia na home office było już 10,8 proc. pracowników.

Gdy pandemia dobiegnie końca, Polacy będą chcieli zachować możliwość pracy zdalnej – wynika z badania Grafton Recruitment i CBRE. Co czwarty ankietowany wybrałby całkowite przejście na home office, blisko 65 proc. pracowników życzyłoby sobie pracy z biura z możliwością pracy zdalnej przez 2–3 dni w tygodniu, podczas gdy tylko co dziesiąty etatowiec opowiedział się za pracą stacjonarną. Dane te pokazują, jak ważną rolę w naszym życiu zaczęło odgrywać home office.

500 zł podwyżki dla mundurowych.

Wideo

Materiał oryginalny: Czy pracodawca ma prawo kontrolować, gdzie pracuje pracownik zdalny? - Strefa Biznesu

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie